Onze aandacht wordt gegijzeld door onze telefoon, we piekeren te veel en we zijn gestrest. Kortom: hoog tijd om te ontprikkelen. En wat kan daar beter bij helpen dan klassieke muziek? Tijdens een ontprikkelconcert in Paradiso met het Nederlands Kamerorkest en neurobioloog Brankele Frank gingen we helemaal analoog. Telefoons uit en hartslag omlaag.
Ontprikkelen met klassieke muziek
Beluister hier de playlist met werken uit het concert:
Of schrijf je in voor de ontprikkel-nieuwsbrief:
Over het programma
The Lamb van de Britse componist John Tavener opent deze avond als een verstilde muzikale dialoog. Oorspronkelijk geschreven voor koor, hoor je hier een bewerking voor orkest. Het stuk groeit vanuit een fluisterzachte aanzet naar een intens midden en keert daarna terug naar stilte. De lange slotnoot blijft als een open vraag in de ruimte hangen.
Mendelssohns Die Hebriden voert naar een ruiger landschap. Dit kleurrijke orkestwerk is geïnspireerd op de Schotse eilandengroep en laat de natuur haast tastbaar klinken. Stormachtige uitbarstingen met koper en pauken worden afgewisseld met golvende melodieën. Het slot is energiek en wild, maar vertraagt uiteindelijk alsof de zee weer tot rust komt.
Het tweede deel uit Beethovens Zevende symfonie klinkt als een plechtige, bijna hypnotiserende processie. Lage strijkers houden een onophoudelijk, pulserend ritme gaande, waarboven houtblazers en hoorns een warm, zangerig contrast vormen. Halverwege ontstaat een gelaagd samenspel van stemmen dat uitmondt in de terugkeer van het hoofdthema.
Sollima – Violoncelles, vibrez! brengt een levendige dialoog tussen twee solocello’s en het strijkorkest. De solopartijen worden vertolkt door orkestleden Sietse-Jan Weijenberg en Jan Bastiaan Neven. De partijen zijn gelijkwaardig en bewegen tussen spanning en lyriek.
Het derde deel uit Messiaens Quatuor pour la fin du temps hoor je hier in een bewerking voor soloklarinet, gespeeld door orkestlid Annemiek de Bruin. Messiaen zei zelf: ‘Het is een solo voor klarinet, die de afgrond van de tijd en de ruimte doorkruist, op zoek naar het eeuwige.’ Abîme des oiseaux betekent ‘afgrond der vogels’. Messiaen, katholiek en ornitholoog, zag vogels als boodschappers tussen hemel en aarde. De muziek drukt de eeuwigheid en hoop op verlossing uit, zelfs in de donkerste omstandigheden. Snelle, vloeiende loopjes imiteren vogelzang, symbool voor vrijheid, vreugde en het goddelijke.
De avond sluit af met The Lark Ascending van de Britse componist Vaughan Williams. Oorspronkelijk geschreven voor viool en piano, speelt het orkest hier de bewerking voor viool en orkest, met solist Gordan Nikolić. The Lark Ascending is geïnspireerd op het gelijknamige gedicht van George Meredith, waaruit de componist regels op de titelpagina citeert. Net als bij Messiaen spelen vogels een centrale rol: de soloviool verbeeldt een opstijgende leeuwerik in een dromerige, landelijke sfeer, met een ondertoon van melancholie en verlangen naar een verloren onschuld.
George Meredith (1828 - 1909)
The Lark Ascending (1881) (fragment)
He rises and begins to round,
He drops the silver chain of sound,
Of many links without a break,
In chirrup, whistle, slur and shake.
For singing till his heaven fills,
'Tis love of earth that he instils,
And ever winging up and up,
Our valley is his golden cup
And he the wine which overflows
to lift us with him as he goes.
Till lost on his aerial rings
In light, and then the fancy sings.
Meer ontrpikkelen?
Laat je meevoeren door de metitatieve ritmes van onze slagwerkers bij ons programma 'Immersive Percussion', droom weg bij Chopin met toppianist Ivan Ivo Pogorelić, of bij Mendelssohn met topviolist Christian Tetzlaff.
